محمدشهر سلام/ یادداشت: امروزه شهر ها بسیار توسعه یافته و پیچیده شده اند و بالطبع وظایف شهرداری ها نیز با توسعه شهرنشینی در خدمات رسانی فزونی یافته و ابعاد آن گسترده تر شده است.لذا برای پاسخگویی به نیازهای شهری و ارائه خدمات مختلف در حیطه وظایف شهرداری لزوم بررسی و تشخیص منابع مالی علی الخصوص درآمدهای پایدار بسیار ضروریست. شهرداری ها از جمله قسمت هایست که هزینه های جاری وعمرانی خود را از محل درآمدهای وصولی از شهروندان ، موسسات، کارخانجات و…. تامین می نمایند. یکی از خلأهای موجود در شناسایی درآمدهای پایدار برای شهرداری ها قانون شهرداری ها می باشد، که این قانون متناسب با شرایط زمان تدوین تهیه شده است و تاکنون هم ملاک عمل شهرداری هاست. البته بعدها اصلاحاتی درآن صورت گرفته است ولی هنوز تا رسیدن به شرایط مطلوب امروزه فاصله طولانی دارد.

یکی از مسائل مهم شهرداری ها در سراسر جهان ایجاد منابع کافی درآمد و تامین هزینه خدمات شهری است، که حتی گاها شهرداری ها (مخصوصا در شهر های کمتر توسعه یافته) در تامین منابع مالی مربوط به آن نیز با چالش مواجه هستند.

در ایران براساس ماده (۲۹) فصل دوم آئین نامه مالی شهرداریها درآمد شهرداریها به چند طبقه کلی تقسیم شده است

۱- درآمدهای ناشی از  عوارض عمومی (درآمدهای مستمر)

۲- درآمدهای ناشی از  عوارض اجتماعی

۳- بهای خدمات و درآمدهای موسسات انتفاعی شهرداری

۴- درآمدهای حاصله از وجوه و اموال شهرداری

۵- کمکهای دولت و سازمانهای دولتی

۶- اعانات و کمکهای اهدایی اشخاص و سازمانهای خصوصی و امول و دارایی هایی که به طور اتفاقی یا به موجب قانون به شهرداری تعلق می گیرد، که البته تفضیل هر یک از این سرفصل های درآمدی شامل موارد متعددی است که در این مجال نمی گنجد.

بطور کلی از نقطه نظر پایداری برخی از منابع درآمدی ، پایدار و برخی ناپدار هستند. متاسفانه در اکثر نقاط بخش عمده ای از درآمدهای حاصله توسط شهرداریهای کشور، با مفاهیم پایداری و مطلوب بودن همخوان نیستند و عمدتاً از منابع ناپایدار کسب می شوند. در حالی که منابع پایدار همچون نوسازی، مالیات بر زمین و مستغلات و درآمدهای حاصله از فروش خدمات بطور نسبی مغفول مانده اند، تمرکز بر درآمدهای ناپایدار  که حتی با تغییر فصل بر درآمد شهرداری تأثیرگذار است از جمله  فروش تراکم،   تخلفات ساختمانی وجرائم ماده صد سهم خود را در کل درآمدها افزایش داده اند این امر می تواند در بلند مدت اتکاء شهرداری ها به درآمدهای ناپایدار را نهادینه نماید که در اینصورت دستیابی به توسعه پایدار شهری را ناممکن می سازد.  لذا ضروری است به منظور برخورداری از درآمدهای پایدار ابتدا ماهیت و نحوه شکل گیری اقلام درآمدی تعریف و سپس آنها رابا ملاک های پایداری سنجید. باید توجه داشت سلامتی روحی و جسمی شهروندان و حفظ کیفیت محیط شهری و توسعه زیرساخت ها برای ایجاد و ارائه خدمات به شهروندان در بلند مدت نیاز به برنامه ریزی صحیح و دقیق در جهت کاهش وابستگی به در آمدهای ناپایدار و حرکت به سوی اتکاء به درآمدهای پایدار دارد. بنظر می رسد بتوان برخی از شرایط در آمد پایدار در شهر های کوچک را اینگونه ارائه نمود:

۱- همراه با افزایش هزینه ها افزایش یابد

۲- موجب آسیب رساندن به توسعه شهری نشود

۳- منبع آن از بین رفتنی نباشد یا با ازبین رفتن آن جایگزینی داشته باشد

۴- به طور پیوسته قابل وصول باشد

۵- در دوره های مالی مختلف نوسان شدید نداشته باشد

پس ضرورت شناسایی و بهبود وصول این درآمدها کاملا مشخص می شود . برخی از این پیشنهادات در زیر ارائه شده است.

۱- بازیافت زباله (طلای کثیف): درکشورهای پیشرفته دیگر خبری از دفن زباله نیست و به زباله به عنوان آشغال و مواد دور ریختنی نگاه نمی شود، بلکه از آن کالاهای اقتصادی تولید و روانه بازارگشته و باعث کسب درآمدهای سرشاری می گردد. پس فرهنگ سازی در خصوص تفکیک زباله توسط شهروندان و بازیافت آن از طریق شهرداری و همچنین استفاده مجدد از آسفالت های کندکاری شده باید به صورت کارشناسی مطالعه و بررسی قرار گیرد و به مرحله اجرا در آید.

۲- گسترش برنامه های آموزشی و ترویجی و ایجاد زمینه تفاهم و همکاری بین مردم و شهرداریها در راستای جلب مشارکت عمومی فراهم گردد، و فرهنگ سازی در خصوص پرداخت به موقع عوارض شهرداری که به نوعی تبلور مشارکت مردمی در توسعه شهر خواهد بود، صورت پذیرد. همچنین با داشتن نظامی کارآمد می بایست ایجاد اشتیاق و شوق در همیاری و مشارکت در پیشرفت و توسعه شهر توسط شهروندان مورد توجه جدی قرار گیرد.

۳- احداث مجتمع های توریستی، تفریحی و تجاری در مناطق دارای استعداد و پتانسیل طبیعی مانند ایجاد زمین های ورزشی از زمین های غیر قابل استفاده با هزینه های کارشناسی قابل قبول، تولید انبوه گل و گیاه و نهال و گیاهان گلخانه ای و فروش آنها با توجه به اقلیم و آب و هوای منطقه، ایجاد صنایعی تبدیلی چون بازیافت کاغذ و پلاستیک و احداث کارخانه سیمان با مشارکت بانکها و بخش خصوصی

۴- افزایش درآمد از طریق احداث کارخانجات تولیدی متناسب با وظایف شهرداری و فروش کالاها و مصالح تولیدی ، استفاده از تجربیات کشورهای پیشرفته در جهت افزایش درآمد

به راستی چقدر از درآمدهای در نظر گرفته شده در سال ۹۵ در شهرداری محمدشهر محقق شده است؟آیا در مجموعه مدیریت شهری برای دستیابی به درآمدهای پایدار برنامه ای تدوین شده است؟ سهم درآمدهای پایدار و ناپایدار در شهرمان چقدر است؟ شما بعنوان یک شهروند با روند فعلی آینده شهر را چگونه ارزیابی می کنید؟

کلیدواژه ها : ,,

این خبر را به اشتراک بگذارید :